بعد از طی صد ها سال قرون وسطی، در دوره رنسانس، تعاریف جدیدی از “شکل”، “فرم”، “ترکیب” و نمایش در هنر به وجود آمد.  این دیدگاه ها برخواسته از رویکرد علمی و شهودی به عالم طبیعت بوده اند و در روش های جدید ارائه اثر هنری در تمامی زمینه ها خود را نشان داده اند.

درک و تعریف جدید منجر به شکل گیری تکنیک ها و سبک های بنیادین گشت. یکی از این تکنیک ها، اسفوماتو است. این تکنیک در دوره رنسانس بخصوص در سال های بین 1500 تا 1520 و در شمال ایتالیا به اوج شکوفایی و همه گیری در بین هنرمندان رسید. کارهای داوینچی و رافائل بهترین نمونه های این سبک هستند.

اسفوماتو Sfumato

“اسفوماتو” کلمه ایتالیایی به معنی اسموکی یا دودی طور است. “اسفوماره ” Sfumare ،فعل این کلمه به معنی محو شدن یا تار شدن ترجمه می شود. اسفوماتو حاصل دید عصر روشنگری نسبت به اشکال و فرم هاست. هنرمندان رنسانس پس از تجزیه و تحلیل علمی و شهودی، به این باور رسیده بودند که میان اشیایی که ما در صفحه تصویر خود می بینیم، خط مشخصی وجود ندارد و صفحه یک شکل با یک هاله کدر یا یک طیف رنگی محو از زمینه اش جدا می شود. این ایدئولوژی در نقاشی به حذف “خط” منجر شد و مرز مشخص بین اشیاء از بین رفت. بدین ترتیب قسمت های مختلف تصویر به وسیله طیف های رنگی، یا سایه روشن و نه خط و مرز کنار هم قرار می گیرند.

بهترین کاربرد این تکنیک در نقاشی، در پرتره و نمایش اجزا صورت است که هنرمند تلاش می کند بین یک یک اجزاء، تبدیل آهسته و نرمی از تفاوت رنگ و تناژ به وجود آورد.

جان باپتبست اثر لئوناردو داوینچی

لئوناردو داوینچی Leonardo da Vinci

بزرگترین هنرمند شناخته شده به استفاده از اسفوماتو، لئوناردو داوینچی است که در اثر مشهور خود “مونا لیزا”، نرم ترین تبدیل رنگ و تناژ را در ریز ترین اجزاء صورت به نمابش در آورده است. 

شهرت داوینچی در استفاده از اسفوماتو به مهارت وی در محو کردن مرز میان جزئیات در مقیاس بسیار ریز بر می گردد. در حالی که جدا کردن اجزاء از هم نه با خط بلکه با لکه های نواری نیازمند فضای بیشتری می باشد.

 

اسفوماتو
اسفوماتو

رافائل Raffaelo

دیگر اثر معروف اسفوماتو، تابلوی Madonna del Prato اثر رافائل است که علاوه بر مرز میان اجزاء صورت اشخاص، عناصر طبیعی و منظره نیز هنرمندانه به وسیله طیف های دودی از هم جدا شده اند.

اسفوماتو

اسفوماتو به همراه سه تکنیک دیگر، کانجانته Cangiante، کیارواسکورو Chiaroscuro و اونیونه Unione،  به عنوان روش های چهار گانه تشکیل دهنده رنسانس میانه هستند. رنسانس میانه یا High Renaissance به دوره بیست ساله ی پر رونق و پر بازده 1500 تا 1520 گفته می شود که تمامی تکنیک ها، روش های ارائه و ادراک هنری به اوج خود رسیدند.

نقاشی های منظر طبیعی کشیده شده توسط تورنر Turner نیز بهترین مثال برای درک بکارگیری اسفوماتو در طراحی منظره به حساب می آیند.از هنرمندان دیگر این سبک کوررجو Correggio و جورجونهGiorgione  هستند.

اسفوماتو

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *